Stjórnsýslukærur

Landvernd leitast við að hafa áhrif á stefnumótun og ákvarðanatöku í umhverfismálum með því að senda inn umsagnir um frumvarpsdrög, þingmál, skipulagsáætlanir, einstakar framkvæmdir og margvíslega áætlanagerð sem viðkemur umhverfismálum.

Vegagerðinni óheimilt að búta niður framkvæmdir til að komast hjá umhverfismati. 

Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála hefur tekið undir meginkröfu Landverndar í mikilvægu kærumáli vegna framkvæmda við breytingar á  Kjalvegi. Þrátt fyrir að úrskurðarnefndin hafi hafnað kröfu Landverndar um ógildingu á ákvörðun Skipulagsstofnunar um að ekki beri að umhverfismeta 2,9 km kafla af Kjalvegi, tók nefndin undir meginsjónarmið Landverndar er lúta að „pylsuskurði“ (salami slicing) Vegagerðarinnar. Í því felst að Vegagerðin hefur á síðustu 20 árum bútað framkvæmdir við Kjalveg niður í stutta kafla, sem hver um sig þarf ekki sjálfkrafa að sæta umhverfismati. Úrskurðirnir fela í sér skýr skilaboð til stjórnsýslustofnana og stjórnvalda um vandaðari ákvarðanir, og setja mikilvæg fordæmi sem þessir aðilar geta í framtíðinni stuðst við og farið eftir. Gildi kæruréttar umhverfissamtaka hefur því rækilega sannað sig.

Í september 2015 kærði Landvernd ákvörðun Skipulagsstofnunar um að ekki bæri að umhverfismeta 2,9 km kafla af Kjalvegi, en Vegagerðin hugðist ráðast í viðhald vegarins á svæðinu norðan Hvítár. Í kæru Landverndar gagnrýndu samtökin Vegagerðina harðlega fyrir að hafa á síðustu 20 árum skipt framkvæmdum á um 40 km kafla á Kjalvegi niður í búta, þannig að enginn þeirra væri nægjanlega stór til að fara sjálfkrafa í mat á umhverfisáhrifum (kallað „pylsuskurður“ eða „salami slicing“). Vegagerðin hafði heldur ekki tilkynnt um framkvæmdirnar til Skipulagsstofnunar eins og henni bar að gera. Það var því ekki fyrr en Landvernd o.fl. bentu Skipulagsstofnun á að framkvæmdir væru í gangi norðan Hvítár á Kili árið 2014 sem málið kom til kasta stofnunarinnar. 

Úrskurðarnefndin tekur undir meginsjónarmið Landverndar í málinu, en í úrskurðinum kemur fram það álit nefndarinnar að almennt, þegar augljóst er að framkvæmdir tengjast, verði ekki við það búið að skoða eingöngu stakar framkvæmdir án þess að huga að samhengi þeirra við framkvæmdir, sem þegar hafa átt sér stað og fyrirhugaðar eru. Þá sé ljóst að almennt sé sá háttur að hluta niður framkvæmdir (pylsuskurður) til þess fallinn að fara á svig við markmið umhverfismatslöggjafarinnar. Vegagerðinni var m.ö.o. ekki stætt á því að vinna að framkvæmdum á Kjalvegi á síðustu 20 árum með þeim hætti sem hún gerði. 

Úrskurðarnefndin telur einnig að Skipulagsstofnun hafi borið að líta til fleiri framkvæmda á Kjalvegi en þessara 2,9 km í ákvörðun sinni. Þannig hefði stofnunin a.m.k. átt að líta einnig til framkvæmda sem áttu sér stað á 6,4 km kafla norðan Hvítár frá árinu 2014 og tilheyrandi efnistöku, sem og 6,9 km kafla frá Grjótá að Vörðu á Bláfellshálsi. Þetta tiltekur úrskurðarnefndin sem annmarka á ákvörðuninni og tekur þar með undir kröfu Landverndar um að umhverfismeta hefði átt stærri hluta leiðarinnar. Þrátt fyrir þessa annmarka fellir úrskurðarnefndin ákvörðun Skipulagsstofnunar ekki úr gildi þar eð nefndin telur að umhverfisáhrif af hinum 2,9 km bút verði ekki umtalsverð. 

Með úrskurði sínum tekur úrskurðarnefndin af skarið með það sem kallað hefur verið „pylsuskurður“, eða „salami slicing“ á ensku, og hafnar alfarið slíkum vinnubrögðum Vegagerðarinnar og samþykki Skipulagsstofnunar á þeim. Í þessu felst mikilvæg viðurkenning á gildi umhverfismatslöggjafarinnar hérlendis.

UUA urskurdur_Blaskogabyggd_framkvaemdaleyfi Kjalvegur_mal 90 fra 2015.pdf
UUA urskurdur_Skipulagsstofnun MAU kaera_mal 83 fra 2015.pdf
Tögg
DSC_0379.JPG 

Vista sem PDF

Leita í kærum

 

Landvernd eru frjáls félagasamtök sem starfa
að umhverfismálum. 
Taktu afstöðu og vertu með!

Náttúruverndarsamtök kæra framkvæmdarleyfi vegna fyrsta áfanga Hvalárvirkjunar
9.7.2019

Umsögn um breytingar á lögum um úrskurðanefnd umhverfis- og auðlindamála
22.5.2019

Fréttatilkynning vegna Hvammsvirkjunar
15.3.2018

Úrskurður kallar á nýja ákvörðun um umhverfismat hótels í Mývatnssveit
7.7.2017

Þrjár ákvarðanir vegna hótels á Grímsstöðum í Mývatnssveit kærðar
13.12.2016

Stefnumarkandi úrskurður í Bakkalínumáli
11.10.2016

Knappur tímarammi í samningi PCC og Landsnets
20.9.2016

Íhlutun ríkisstjórnar í störf úrskurðarnefndar fráleit
12.9.2016

Krafa um nýtt umhverfismat Bakkalína ítrekað
23.8.2016

Stöðvun framkvæmda við Þeistareykjalínu 1 og Kröflulínu 4
22.8.2016

Umhverfismeta þarf nýtt hótel í Kerlingarfjöllum
15.7.2016

Landsnet úrskurðað til að afhenda Landvernd skýrslu
1.6.2016

Hafna raflínum um verndarsvæði í Mývatnssveit
19.5.2016

Áskorun gegn Sprengisandslínu
11.11.2015

Gefum engan afslátt af umhverfismati
5.10.2015

Hörð gagnrýni á Vegagerðina og Skipulagsstofnun
29.9.2015

Endurskoða ber umhverfismat Hvammsvirkjunar
28.9.2015

Veikir umhverfisvernd á Ísland
11.9.2015

Landvernd ítrekar kröfu sína um nýtt umhverfismat raflínu frá Kröflu að Bakka
8.6.2015

Úrskurður um jarðstrengi styrkir umhverfisvernd
19.5.2015

Tímamóta samstaða gegn framkvæmdum á Sprengisandi
30.11.2014

Skipulagsstofnun hafni matsáætlun Landsnets um Kröfulínu 3
23.3.2013

Matsáætlun vegna rannsóknaborana í Eldvörpum
12.2.2013

Umsögn um tillögu Skipulagsstofnunar að landsskipulagsstefnu
20.11.2012