Project Image

Landvernd leitast við að hafa áhrif á stefnumótun og ákvarðanatöku í umhverfismálum með því að senda inn umsagnir um frumvarpsdrög, þingmál, skipulagsáætlanir, einstakar framkvæmdir og margvíslega áætlanagerð sem viðkemur umhverfismálum.

Drögum að Náttúruverndaráætlun fagnað

Landvernd    4.11.2003
Landvernd

Afstaða stjórnar Landverndar til draga að náttúruverndaráætlun 2004-2008

Stjórn Landverndar fagnar framkomum drögum að tillögu að náttúruverndaráætlun fyrir tímabilið 2004-2008. Áætlunin er metnaðarfull og byggir á vísindalegum grunni. Nái þessi áætlun fram að ganga og komist hún til framkvæmda mun hún styrkja stöðu náttúruverndar á Íslandi. Þessu til staðfestingar má vísa í áætlunina sjálfa, þar sem segir að miðað við áætlunina muni friðlýst svæði ná yfir um 21% af heildarflatamáli landsins í árslok 2008.

Þó stjórn Landverndar lýsi yfir almennum stuðningi og fagni tillögunni, telur hún skynsamlegt að gerðar verði á henni eftirfarandi viðbætur og breytingar:

Í fyrsta lagi er bæði tímabært og nauðsynlegt að treysta verndun Þjórsárvera. Náttúrufarslegt mikilvægi Þjórsárvera er óumdeilt. Verin hafa afar hátt verndargildi, bæði á landsvísu og alþjóðlega. Það er jafnframt staðreynd að núverandi mörk friðlandsins eru alls ófullnægjandi þar sem þau endurspegla hvorki náttúrufarslega né landfræðileg heild Veranna. Í þeim drögum að náttúruverndar- áætlun sem Umhverfisstofnun kynnti s.l. vor var lagt til að friðlandið yrði stækkað með framangreind sjónarmið að leiðarljósi.

Undanfarin misseri hefur verið litið til veitu í Þjórsárverum sem hagkvæms virkjunarkosts til að mæta eftirspurn eftir orku til álversins í Hvalfirði. Þessi áform um virkjun er tímabært að leggja til hliðar þar sem fram hafa komið upplýsingar um að fyrir hendi séu aðrir og betri kostir til að útvega orku til stækkunar álversins. Að mati stjórnar Landverndar ætti ekki að koma til greina að virkja í Þjórsárverum nema í húfi séu ríkir þjóðarhagsmunir. Þessir hagsmunir eru ekki til staðar. Stjórn Landverndar leggur því til að stækkun friðlandsins í Þjórsárverum verði felld inn í áætlunina.

Í öðru lagi vekur stjórn Landverndar athygli á því að í framlögðum drögum að áætlun eru aðeins tvö svæði sem vernduð eru vegna jarðhita. Jarðminjar á Íslandi eru margar hverjar fágætar eða einstakar á jörðinni. Má þar nefna móbergshryggi, gossprungur, móbergsstapa, dyngjur og íslenskar megineldstöðvar, en margs konar jökulminjar eru annað hvort fágætar á heimsvísu eða sérlega aðgengilegar hérlendis. Því er ástæða til að nota tímann vel á næstu árum til að kanna, flokka og forgangsraða íslenskum jarðminjum með náttúruvernd í huga

Í fyrstu drögum að náttúruverndaráætlun, sem Umhverfisstofnun kynnti s.l. vor, var greint frá hugmyndum um verndun Grændals og Reykjadals og Brennisteinfjalla – Herdísarvíkur. Þessi svæði eru síðustu jarðhitasvæðin í nágrenni við þéttbýlasta hluta landsins sem ekki hefur verið mikið raskað af mannavöldum. Það er fyrirsjáanlegt að þessi svæði verða eftirsótt til mannvirkjagerða af ýmsum toga. Af þessum ástæðum er aðkallandi að vernda þau. Dragist það lengi enn getur það orðið um seinan. Stjórn Landverndar leggur því til að svæðin Grændalur-Reykdalur og Brennisteinsfjöll-Herdísarvík verði færð inn í áætlunina.

Í þriðja lagi telur stjórn Landverndar tímabært að tekið verði tillit til verndunar náttúrlegs landslags og búsetulandslags. Það er alkunna að landslag skiptir miklu máli fyrir upplifun á fegurð náttúrunnar. Landslag á Íslandi kann að vera ein helsta ástæðan fyrir því hve margir ferðmenn sækja landið heim og jafnframt mikilvæg ástæða fyrir ferðalögum Íslendinga í eigin landi.

Landvernd hefur lagt fram hugmyndir um verndun búsetulandslags og komið fram með heildstæðar tillögur um verndun þess í Árneshreppi á Ströndum. Þá hefur undanfarin misseri talsvert verið rætt um verndun búsetulandslags og minjar við Núpstað í Vestur-Skaftafellssýslu. Við gerð rammaáætlunar um nýtingu vatnsafls og jarðvarma hefur faghópur I unnið brautryðjandi starf við þróun aðferða til að bera saman verndargildi landslags. Í þeirri vinnu hafa komið fram upplýsingar um svæði sem virðast hafa mjög hátt verndargildi vegna landslags, m.a. svæðið við Langasjó. Stjórn Landverndar telur því að í náttúruverndaráætlun beri að hafa ákvæði um að á tímabilinu verði mótaðar tillögur um verndun svæða vegna landslags og nái sú vinna bæði til náttúrulegs landslags og búsetulandslags.

Stjórn Landverndar telur mikilvægt að öll þau svæði sem tilgreind eru í fyrstu drögum Umhverfisstofnunar (frá því í maí 2003) fá sérstaka stöðu, ígildi þess að þau séu skráð á náttúruminjaskrá.. Með því má tryggja þeim lágmarks vernd og draga úr líkum á því að þeim verði raskað nema að vel athuguðu máli og einungis ef ríkir hagsmunir séu í húfi.

Að lokum telur stjórn Landverndar ástæðu til að minna á að reynslan sýnir að ekki er nægjanlegt að friðlýsa svæði og vernda. Svo vernd á friðlýstum svæðum sé markviss og árangursrík þarf að ráðstafa til hennar nægjanlegs fjár til að merkja svæðin, til að veita upplýsingar og til að sinna eftirliti. Einnig verða verndunarskilmálar að vera með þeim hætti að ekki sé auðsótt að aflétta vernd þó upp komi áform um framkvæmdir á viðkomandi svæði. Hafa ber í huga að náttúruvernd er byggð með langtímahagsmuni að leiðarljósi en framkvæmdir oft á tíðum vegna stundarhagsmuna.

Tögg

Vista sem PDF

Leita í umsögnum

 

Landvernd eru frjáls félagasamtök sem starfa
að umhverfismálum. 
Taktu afstöðu og vertu með!

Umsagnir Landverndar um breytingar á stjórnarskrá 17.6.2019

Ályktanir samþykktar á aðalfundi Landverndar 2019 7.5.2019

Stjórn Landverndar 2019-2020 1.5.2019

Vegna hvalveiðiskýrslu hagfræðistofnunar Háskóla Íslands 21.1.2019

Ályktanir samþykktar á aðalfundi 2018 7.5.2018

Nýr formaður og stjórn Landverndar 30.4.2018

Stjórn Landverndar 30.4.2018

Landvernd fagnar áformum um þjóðgarðsstofnun 22.8.2017

Ráðherra leiti leiða til verndar Leirhnjúkshrauni 21.6.2017

Stjórn Landverndar 13.5.2017

Náttúruverndarsamtök kæra Bakkalínur til ESA 3.10.2016

Aðalfundur ályktar um friðlýsingar 2.5.2016

Tímamóta samstaða um þjóðgarð á miðhálendinu 7.3.2016

Áherslur um náttúruvernd komi í búvörusamninga 8.2.2016

Álag á náttúruna vegna ferðamanna og leiðir til úrbóta 19.5.2015

Gálgahraunstónleikar til styrktar níumenningunum 29.10.2014

Icelandair endurskoði auglýsingu sem hvetur til utanvegaaksturs 28.10.2014

Tímamótasamstarf um vernd hálendisins 4.4.2014

Standa vörð um almannaréttinn 26.2.2014

Umsögn um frumvarp til laga um brottfall laga um náttúruvernd 13.12.2013

Landvernd fagnar afstöðu sveitarstjórnar Þingeyinga til virkjana í Skjálfandafljóti 31.5.2013

Hætt verði við Bjarnarflagsvirkjun 15.4.2013

Bregðast þarf skipulega við auknum ferðamannastraumi 15.4.2013

Grænfánaverkefnið verði eflt 15.4.2013

Stofnun kynslóðasjóðs fyrir mögulegan olíuarð 15.4.2013

Næstu skref í rammaáætlun 15.4.2013

Eina stofnun fyrir vernduð svæði á Íslandi 15.4.2013

Úrsögn Grindavíkur úr Reykjanesfólkvangi 15.4.2013

Landvernd tekur þátt í stofnun Kerlingarfjallavina 27.3.2013

Alþingi klári náttúruverndarfrumvarp fyrir þinglok 13.3.2013

Fundur um frumvarp til nýrra náttúruverndarlaga 17.2.2013

Umsögn um nýtt náttúruverndarfrumvarp 17.2.2013

Ályktun baráttufundar um vernd náttúrusvæða á Reykjanesskaga 31.5.2012

Ályktun aðalfundar um sameiginlegt umhverfismat háspennulína 14.5.2012

Ályktun vegna vegagerðar í Gufudalssveit 22.9.2011

Landvernd fagnar friðlýsingu Dimmuborga og Hverfjalls 28.6.2011

Landvernd auglýsir eftir framkvæmdastjóra 27.6.2011

Umsögn Landverndar um áfangaskjal Stjórnlagaráðs 3.6.2011

Yfirlýsing stjórnar Landverndar vegna rannsóknarleyfis í Grændal 2.6.2011

Ályktanir aðalfundar Landverndar 27.5.2011

Fjölmennur aðalfundur Landverndar 27.5.2011

Stjórn Landverndar 2011 21.2.2011

Eldvötn - ný náttúruverndarsamtök í Skaftárhreppi 17.11.2010

Landvernd hvetur til pólítískrar sáttar um stækkun friðlands í Þjórsárverum 19.8.2010

Freysteinsvaka á Elliðavatni 7.11.2009

Landvernd harmar árásir á umhverfisráðherra 12.10.2009

Umsagnir um þingmál 8.12.2008

Hellisheiðarvirkjun ásættanlegur kostur 16.1.2004

Grænlendingar dragi úr fuglaveiðum 25.8.2003

Hvað er ósnortin náttúra? 24.6.2003

Óheft malarnám veldur óþarfa spjöllum 4.6.2003