Þátttaka í ákvarðanatöku

Landvernd virkan þátt í stefnumótun í umhverfismálum með gerð umsagna um fjölda þingmála, skipulagsmál sveitarfélaga, áætlanagerð og einstakar framkvæmdir á vegum einkaaðila og hins opinbera. Landvernd beitir sér einnig í ákvarðanatöku er varðar umhverfismál, m.a. með því að láta reyna á stjórnsýsluákvarðanir og reka mál fyrir dómstólum. Fulltrúar samtakanna eiga sæti í starfshópum  á vegum hins opinbera, taka þátt í opnum fundum um margvísleg málefni og vekja athygli á umhverfismálum í fjölmiðlum. Samtökin virkja önnur félagasamtök og einstaklinga með sér í þessu starfi. Landvernd byggir vinnu sína á grundvelli árósasamningsins og innleiðingu hans í íslensk lög. Samningurinn veitir almenningi og félagasamtökum sem starfa að umhverfisvernd rétt til aðgangs að upplýsingum, þátttöku í ákvarðanatöku og aðgang að réttlátri málsmeðferð í umhverfismálum. 

Nýtt framkvæmdaleyfi Brúarvirkjunar kært og krafist stöðvunar framkvæmda

Landvernd    27.3.2018
Landvernd

Náttúruverndarsamtök Suðurlands og Landvernd kæra nýtt framkvæmdaleyfi vegna Brúarvirkjunar og krefjast stöðvunar framkvæmda. Samtökin telja að málsmeðferð Bláskógabyggðar við veitingu nýs framkvæmdaleyfis sé andstæð lögum og að á henni séu bæði form- og efnisannmarkar sem eigi að leiða til ógildingar. Krafa samtakanna um stöðvun framkvæmda byggir m.a. á frétt í Morgunblaðinu frá í gær (26. mars 2018) um að byrjað verði að setja niður vinnubúðir á virkjunarstað í þessari viku og að strax eftir páska muni starfsmenn Ístaks hefjast handa um framkvæmdir.

Í Morgunblaðinu hinn 26. mars 2018 kom fram að Sigurður Ingi Jóhannesson samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra hafi tekið fyrstu skóflustungu að byggingu Brúarvirkjunar í  Árnessýslu í liðinni viku. Kærufrestur framkvæmdaleyfis Bláskógabyggðar er ekki liðinn. Í fréttinni var jafnframt haft eftir Ingólfi Margeirssyni landeiganda á Brú að nú sé „virkjað í sátt við náttúru og samfélag“ og að framkvæmdin hafi „mjög lítil áhrif á umhverfið“ þar sem um rennslisvirkjun sé að ræða með „litla inntakstjörn“. Allt hið skáletraða er rangt hjá landeigandanum.

Brúarvirkjun virkjar rennsli Tungufljóts í uppsveitum Árnessýslu. Fljótið er meðal mestu lindáa Íslands en þær eru sjaldgæfar á heimsvísu og hafa hátt náttúruverndargildi. Rétt við framkvæmdasvæðið er eitt aðalvatnstökusvæði Bláskógabyggðar og því eru miklir almannahagsmunir í húfi. Framkvæmdasvæðið er ósnortið, á náttúruminjaskrá og þar er að finna náttúrlegan birkiskóg og votlendi, sem njóta sérstakrar verndar skv. 61. gr. náttúruverndarlaga nr. 60/2013. Framkvæmdin sjálf felur í sér byggingu um 600 m langrar og allt að 12 m hárrar stíflu og gerð tæpra níu hektara uppistöðulóns í landi Haukadals, auk nýs vegar, veituskurða og raflínu um 20 km leið. Að nefna svo umfangsmikið uppistöðulón „tjörn“ er fjarstæðukennt og virðist vera vísvitandi blekking.

Í áliti Skipulagsstofnunar segir að „helstu neikvæðu áhrif fyrirhugaðrar framkvæmdar felist í breyttri ásýnd fyrirhugaðs framkvæmdasvæðis... Að framkvæmdum loknum mun svæðið einkennast af misumfangsmiklum mannvirkjum og verulega skertu rennsli í Tungufljóti á um þriggja km löngum kafla... sjónræn áhrif á þá ferðamenn sem leggja leið sína upp með Tungufljóti frá núverandi þjóðvegi munu verða mjög neikvæð. …áhrif á ásýnd og landslag fyrirhugaðra framkvæmda verða talsvert neikvæð.“ Þá segir í álitinu að „Áhrif á gróður verða því staðbundið talsvert neikvæð.“  Landeigandinn sem á að gæta fjárhagslegra hagsmuna, Margeir Ingólfsson, fer því líka með rangt mál hvað varðar áhrif á náttúruna.

Þá er ljóst að engin sátt  ríkir um framkvæmdina. Þannig kærðu þrenn félagasamtök fyrra framkvæmdaleyfið frá í nóvember sl., sbr. einnig aðild Náttúruverndarsamtaka Suðurlands að kæru dags. 26. mars 2018 á nýja framkvæmdaleyfinu, sem gefið var út 21. febrúar sl. og auglýst 2. mars sl.

Samtökin krefjast ógildingar framkvæmdaleyfisins m.a. vegna þess að ekki hafi verið sýnt fram á að brýnir almannahagir krefjist framkvæmdarinnar, eins og þarf að gera þegar náttúruminjum sem njóta verndar er eytt. Þá telja samtökin Bláskógabyggð hafa brotið rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar með því að fullnægja ekki rannsóknaskyldu á mögulegum áhrifum framkvæmdarinnar á eitt helsta vatnsból sveitarfélagsins. Samtökin benda ennfremur á að jarðfræðirannsóknir séu afar takmarkaðar, m.a. hvað varðar lekt, sprungur og misgengi innan framkvæmdasvæðisins og hvað varðar hugsanleg áhrif framkvæmdanna á grunnvatnskerfi Geysissvæðisins. Þá telja samtökin framkvæmdina vera í algerri andstöðu við ákvæði gjafabréfs Kristian Kirk sem ánafnaði Skógrækt ríkisins jörðina Haukadal til friðunar og skógræktar. Viðtakandi gjafagernings er bundinn af skilyrðum gefanda samkvæmt  íslenskum samningarétti og því telja samtökin óleyfilegt að eyða a.m.k. fimm hekturum af birkiskógi.

Stöðvunarkrafa og kæra samtakanna vegna nýs framkvæmdaleyfis má finna hér að neðan.

Nánari upplýsingar veitir Snorri Baldursson, stjórnarmaður í Landvernd, í síma 897 9975.

Kæra vegna framkvæmdarleyfis Bruarvirkjunar 1.2.2018.pdf
Tögg

Vista sem PDF

Þrjár stoðir Árósasamningsins

Í brennidepli

rsz_trevor-cole-385287-unsplash.jpg
Málsmeðferð vegna Hornafjarðarvegar kærð
Landvernd og Hollvinir Hornafjarðar hafa kært frávísun Héraðsdóms Reykjavíkur á máli samtakanna gegn Vegagerðinni og Sveitafélaginu Hornafirði til Landsréttar, en í því máli fóru Landvernd og Hollvinir Hornafjarðar fram á að Héraðsdómur ógilti ákvörðun Sveitarfélagsins Hornafjarðar um að veita Vegagerðinni framkvæmdarleyfi fyrir vegkafl á Hringvegi 1 milli Hólms og Dynjanda í Hornafirði.  Þess er krafist af hálfu Landverndar og Hollvina Hafnarfjarðar að úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur verði

Leita í gagnasafni

Snaefell_Petur Halldorsson.jpg
Landvernd fagnar áformum um þjóðgarðsstofnun
Áform um sameiningu verkefna á sviði náttúruverndar fagnað

Berggangur_Hverfisfljot.jpg
Umsögn um frummatsskýrslu um Hverfisfljótsvirkjun
Stjórn Landverndar hefur birt umsögn um frummatsskýrslu um Hverfisfljótsvirkjun.

Mynd/Mannvit
Nýtt framkvæmdaleyfi Brúarvirkjunar kært og krafist stöðvunar framkvæmda
Samtökin telja að málsmeðferð Bláskógabyggðar við veitingu nýs framkvæmdaleyfis sé andstæð lögum og að á henni séu bæði form- og efnisannmarkar sem eigi að leiða til ógildingar. Krafa samtakanna um stöðvun framkvæmda byggir m.a. á frétt í Morgunblaðinu frá í gær (26. mars 2018) um að byrjað verði að setja niður vinnubúðir á virkjunarstað í þessari viku og að strax eftir páska muni starfsmenn Ístaks hefjast handa um framkvæmdir.

rsz_trevor-cole-385287-unsplash.jpg
Málsmeðferð vegna Hornafjarðarvegar kærð
Landvernd og Hollvinir Hornafjarðar hafa kært frávísun Héraðsdóms Reykjavíkur á máli samtakanna gegn Vegagerðinni og Sveitafélaginu Hornafirði til Landsréttar, en í því máli fóru Landvernd og Hollvinir Hornafjarðar fram á að Héraðsdómur ógilti ákvörðun Sveitarfélagsins Hornafjarðar um að veita Vegagerðinni framkvæmdarleyfi fyrir vegkafl á Hringvegi 1 milli Hólms og Dynjanda í Hornafirði.  Þess er krafist af hálfu Landverndar og Hollvina Hafnarfjarðar að úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur verði