Hér eru ályktanir frá aðalfundi Landverndar sem haldinn var í Messanum á Akureyri laugardaginn 11. apríl, 2026
Skilningsleysi og neikvætt viðhorf gagnvart náttúru Íslands
Aðalfundur Landverndar ályktar að bregðast verði af fullum þunga við skilningsleysi og neikvæðu viðhorfi gagnvart náttúru Íslands sem birtist hvívetna í málflutningi og aðgerðum eða aðgerðarleysi ráðamanna. Náttúra Íslands er oft álitin vettvangur til gjörnýtingar í stað náttúruverndar. Það birtist í orkuvinnslu á spretti í gagnaverakapphlaupinu, kvótasetningu náttúruperlna til stórra aðila í ferðaþjónustu og fjarða Íslands sömuleiðis til stórfyrirtækja í lagareldi. Alvarlegt er að farið sé gróflega gegn tillögum faghópa rammaáætlunar.
Almannaréttur og verndun náttúrunnar fyrir komandi kynslóðir eru sjónarmið sem mega ekki verða undir. Þjóðlendur eru eign íslensku þjóðarinnar ekki nýtingartækifæri einkaaðila og ber að haga stjórnsýslu í samræmi við það. Mikil áform eða orðnar framkvæmdir eru innan þjóðlendna. Sem dæmi má nefna: Kjalalda, Skrokkalda, Kerlingarfjöll, Þjórsárdalur, Vaðalda, vindorkuver víða og fleira. Mikilvægt er að samráð við almenning og náttúruverndarsamtök sé aukið og náttúruverndarsjónarmið verði höfð í fyrirrúmi. Í samræmi við Árósarsáttmálann.
Aðalfundur Landverndar skorar á stjórnvöld að snúa frá ofnýtingarstefnu í náttúru Íslands.Þessu má líkja við hernað gegn landinu sem felst ekki síst í einföldun regluverks og flýtimeðferðum sem draga úr aðkomu almennings og félagasamtaka.
Landvernd krefst þess að sjálfstætt umhverfisráðuneyti verði endurreist.
Loftgæði
Aðalfundur Landverndar ályktar að loftgæði í þéttbýli er mikilvægt lýðheilsu og umhverfismál. Setja þarf tímaáætlun um strangar takmarkandi reglur eða jafnvel bann við nagladekkjum innan þéttbýlismarka til þess að draga úr svifryki, minnka viðhaldskostnað vega og stuðla að sanngjarnari nýtingu sameiginlegra innviða, ásamt því að leita fleiri leiða til að draga úr svifryksmengun, eins og hreinsun gatna og draga úr umferð. Mikilvægt er að horfa til reynslu annarra landa sem hafa náð árangri.
Vindorka
Nú þegar Vaðölduver, vindorkuver Landsvirkjunarrís á hálendinu rís, skorar aðalfundur Landverndar á stjórnvöld að láta þar staðar numið, læra af mistökunum, vernda víðerni og votlendi og hætta alfarið við frekari stóriðju í vindorku í ósnortinni náttúru á Íslandi.
Loftslag og landbúnaður
Aðalfundur Landverndar krefst þess að búvörusamningar verði endurskoðaðir með loftslagsmarkmið, líffræðilega fjölbreytni og heilbrigði jarðvegs að leiðarljósi.
Opinber stuðningur við landbúnað skal færast frá magnframleiðslu yfir í mælanlegan árangur í kolefnisbindingu, vernd vistkerfa og sjálfbærrilandnýtingu.
Stuðningur ríkisins skal bundinn skýrum kröfum um sjálfbæra nýtingu og fæðuöryggi fyrir þjóðina, vernd jarðvegs og aðgerðir gegn losun gróðurhúsalofttegunda, samhliða því að hvatar verði settir fyrir aðferðir sem byggja upp lífríki og seiglu vistkerfa.
Sett verði skýr, tímasett markmið um umbreytingu landbúnaðar, þar sem:
– fyrir 2030 verði verulegur hluti opinbers stuðnings bundinn við mælanlegan árangur í kolefnisbindingu og vernd vistkerfa
– fyrir 2040 verði íslenskur landbúnaður orðinn leiðandi í auðgandi landnýtingu sem byggir upp jarðveg og líffræðilega fjölbreytni
Landbúnaður á að vera hluti af lausninni.
