Bláfáninn

Verndum hafið og hafsvæði
tökum afstöðu

Bláfáninn

Ísland er umkringt hafi og er byggir íslenskt samfélag að miklu leiti hag sinn á auðlindum hafsins og ferðaþjónustu. Með góðri umhverfisstjórnun og eflingu umhverfisvitundar þegar kemur að málefnum hafs og stranda er hægt að tryggja heilbrigði umhverfisins til framtíðar og búa í haginn fyrir komandi kynslóðir. Bætt hreinlæti, hreinlætisaðstaða og annar aðbúnaður skilar sér í minni mengun og meiri vatnsgæðum. Betri aðbúnaður og aukið öryggi á svæðunum að ógleymdri fræðslu um náttúru og viðkvæm svæði er líklegt til að fjölga gestum og auka jákvæða upplifun þeirra af svæðunum.

Bláfáninn er alþjóðleg umhverfisvottun sem veitt er smábátahöfnum, baðströndum og þjónustuaðilum í sjávarferðamennsku fyrir árangursríkt starf að umhverfismálum. Meginmarkmið verkefnisins er að vernda lífríki haf- og strandsvæða, draga úr umhverfisáhrifum, bæta öryggi og efla umhverfisvitund. Bláfáninn er tákn um góða frammistöðu í umhverfismálum og bætir ímynd og ásýnd rekstraraðila þar sem hann blaktir við hún.

Bakgrunnur Bláfánans

Bláfánaverkefnið varð til árið 1987 og er rekið á heimsvísu af regnlífasamtökunum Foundation for Environmental Education (FEE), eða Alþjóðlegu Umhverfismenntasamtökunum. Landvernd innleiddi Bláfánann hér á landi árið 2002 og fengu fyrstu staðirnir vottunina árið eftir. Í dag er Bláfáninn útbreiddasta umhverfisviðurkenning sinnar tegundar í heiminum, en árið 2016 flögguðu yfir 4.266 staðir fánanum í 47 löndum um allan heim. Til marks um gæði verkefnisins hafa alþjóðlegar stofnanir, t.d. Alþjóðlega ferðamálastofnunin (UNWTO) og Umhverfisáætlun Sameinuðu þjóðanna (UNEP) unnið með FEE að framgangi verkefnisins um árabil.

Markmið

Meginmarkmið verkefnisins er að vernda lífríki og umhverfi haf- og strandsvæða og stuðla að aukinni umhverfisvitund. Þessu er náð fram með góðri umhverfisstjórnun, umhverfisfræðsluverkefnum, auknum aðbúnaði og öryggisráðstöfunum. Leitast er við að ná þessu fram með því að m.a.:

  • veita upplýsingar um náttúru og viðkvæm svæði staðanna
  • auka öryggi við sjóinn
  • endurvinna og flokka úrgang og spilliefni
  • koma á markvissri umhverfisstjórnun með umhverfisstefnu og aðgerðaáætlun
  • bjóða upp á aðstöðu til hreinlætis
  • setja upp upplýsingaskilti þar sem svæðið er kortlagt til að vekja athygli á aðbúnaði
  • standa fyrir fræðslu um umhverfið og auka þannig upplifunargildi staðarins

Til að hljóta Bláfánann þurfa umsækjendur að uppfylla alþjóðleg viðmið sem taka til ofangreindra þátta.

 

Stýrihópur Bláfánans

Stýrihópur Bláfánans er skipaður fulltrúum nokkurra félagasamtaka og stofnana sem koma að málefnum haf- og strandsvæða. Hlutverk stýrihópsins er að veita faglega leiðsögn í verkefninu og kemur hann saman til funda tvisvar á ári. Jafnframt sinnir hluti stýrihópsins störfum innlendrar dómnefndar. Dómnefndin hefur með höndum að vinna úr umsóknum og sinna eftirliti með þeim aðilum sem flagga Bláfánanum.

Stýrihópinn skipa:

  • Hallur Árnason, Hafnarsambandið/Faxaflóahafnir
  • Hólmfríður Arnardóttir, Fuglavernd
  • María Björk Gunnarsdóttir, Hvalaskoðunarsamtök Íslands
  • Petrea Ingibjörg Jónsdóttir, Slysavarnadeildin Varðan
  • Rannveig Grétarsdóttir, Samtök ferðaþjónustunnar
  • Rannveig Thoroddsen, Náttúrufræðistofnun Íslands
  • Sigríður Kristinsdóttir, Umhverfisstofnun
  • Tore Skjenstad, Félag umhverfis- og heilbrigðisfulltrúa
  • Úlfur Hróbjartsson, Siglingasamband Íslands

Að auki situr í stýrihópi einn fulltrúi stjórnar Landverndar:

  • Anna G. Sverrisdóttir, fulltrúi stjórnar Landverndar

Yfir Bláfánanum er að auki alþjóðleg dómnefnd sem skipuð er sérfræðingum, m.a. á sviði umhverfis‐, öryggis‐ og heilbrigðismála, og er verkefni dómnefndarinnar að samþykkja endanlega þá staði sem hljóta vottunina ár hvert.

Handhafar Bláfánans

Handhafar Bláfánans árið 2017 eru fjórtán talsins og er það met hjá Bláfánanum á Íslandi. Þrettán umsækjendur sóttu um endurnýjun á Bláfánanum og einn umsækjandi sótti um í fyrsta stinn.

Handhafar Bláfánans árið 2017 eru:

Baðstrendur

  • Bláa lónið
  • Langisandur á Akranesi
  • Ylströndin í Nauthólsvík

Smábátahafnir

  • Smábátahöfnin á Bíldudal
  • Smábátahöfnin á Patreksfirði
  • Smábátahöfnin á Suðureyri
  • Smábátahöfnin í Stykkishólmi
  • Smábátahöfnin við Hafnarhólma á Borgarfirði eystri
  • Fossvogshöfn í Kópavogi

Þjónustuaðilar í sjávarferðamennsku

  • Ambassador á Akureyri
  • Elding í Reykjavík
  • Norðursigling á Húsavík
  • Special Tours í Reykjavík
  • Whale Safari í Reykjavík

Hvernig sæki ég um?

Sótt er um Bláfánann í janúar ár hvert og í kjölfarið fer innlend dómnefnd yfir umsóknirnar. Verkefnisstjóri Bláfánans á Íslandi setur því næst niðurstöður dómnefndar inn í sameiginlegan, alþjóðlegan gagnagrunn þar sem erlend dómnefnd fer yfir gögnin. Í lok apríl gefur Blue Flag International út heildarlista yfir þá staði sem flagga Bláfánanum það árið. Bláfánanum er flaggað yfir sumarmánuðina, yfirleitt frá maí til september, nema á þeim stöðum þar sem flaggað er allt árið um kring. Yfir sumartímann eru Bláfánastaðir landsins heimsóttir og teknir út af aðilum úr dómnefnd Bláfánans á Íslandi, auk verkefnisstjóra. Erlent eftirlit fer fram á þriggja til fimm ára fresti og kom eftirlitsfulltrúi frá Blue Flag International síðast sumarið 2013.

Sækja um

Þátttökugjöld

Umsóknargjald Umsóknargjald er greitt þegar sótt er um þátttöku í Bláfánanum í janúar ár hvert. Fyrirtæki/sveitarfélag sem greitt hefur umsóknargjald birtist á heimasíðu Bláfánans yfir umsækjanda í umsóknarferli. Umsóknargjaldið er 50 þúsund krónur árlega. Árgjald Árgjaldið veitir leyfi til notkunar á merki Bláfánans. Árgjaldið byggir á stærð og umfagni sveitarfélagsins/fyrirtækisins, s.s. veltu, leguplássi eða fjölda íbúa sveitarfélagsins. Gjald Bláfánans tekur mið af kostnaði við almennan rekstur verkefnisins, þróun viðmiða, kostnað við eftirlit, kynningamál, fræðslu og almenna aðstoð. Að auki er einn fáni eða skjöldur innifalinn.

Verkfærakista

Bláfáninn er verkfæri sem bætir umhverfisstjórnun, slysavarnir, gæði vatns og styður við öfluga fræðslu og upplýsingagjöf.

 

Bláfáninn er tákn um góða frammistöðu í umhverfismálum og styrkir ímynd handhafa 

Handhafar Bláfánans víða um heim

Bláfáninn er alþjóðleg umhverfisvottun sem veitt er smábátahöfnum, baðströndum og þjónustuaðilum í sjávarferðamennsku fyrir árangursríkt starf að umhverfismálum.