Setjum skýr markmið um að Íslandi verði jarðefnaeldsneytislaust árið 2035. Til þess að komast þangað þarf að feta sig áfram með markvissum hætti á næstu árum, landvernd.is

Tillögur frá nokkrum hópum Landverndar um aðgerðir í Loftslagsmálum

– yfirlit yfir helstu hugmyndir um aðgerðir fram hafa komið á vettvangi Landverndar

Tillögur grasrótarhóps Landverndar í loftslagsmálum kynntar í desember 2019:

Setjum skýr markmið um að Íslandi verði jarðefnaeldsneytislaust árið 2035. Til þess að komast þangað þarf að feta sig áfram með markvissum hætti á næstu árum:

  • 2020 Auka fjármagn í nýsköpun og þróun fyrir notkun hreinna orkugjafa í flugsamgöngum í  samstarfi við grannþjóðir.
  • 2023 Banna innflutning á bensín og dísilbílum.
  • 2025 Banna innflutning vinnuvélum og tækjum sem ekki ganga fyrir hreinum orkugjöfum.
  • 2025 Öll opinber framkvæmdasvæði noti eingöngu tæki sem ganga fyrir hreinum orkugjöfum.
  • 2025 Jarðefnaeldsneytislausar almenningssamgöngur á landi.
  • 2030 Fyrsta raffarþegaflug innanlands.
  • 2030 Jarðefnaeldsneytislausar landssamgöngur.
  • 2030 Jarðefnaeldsneytislausar sjósamgöngur.
  • 2035 Jarðefnaeldsneytislaus fiskiskipafloti.
  • 2035 Jarðefnaeldsneytislaust millilandaflugs.

Helstu áherslur sem Landvernd kom á framfæri í gegnum samráðsgátt varðandi aðgerðaráætlun í loftslagsmálum: 

  • Að í aðgerðaráætlun verði fleiri magnbundin og tímasett markmið í aðgerðaráætlun – markviss og sýnilegur árlegur árangur í samdrætti á losun. 
  • Að aðgerðaráætlunun nái til allra geira samfélagsins sem losa mikið af gróðurhúsalofttegundum
  • Fjármagn til loftslagmála verða aukið til muna, fari úr 0,2% af vergri þjóðarframleiðslu upp í 1% á næsta ári. 
  • Skýr áform um kerfisbreytingar í aðgerðaráætlun um loftslagsmál þar sem lögð er áhersla á breyttar framleiðsluhefðir, breytt neyslu- og ferðamynstur, breytt viðskiptamódel og róttækt átak í fræðslumálum.
  • Sterkari áhersla á fjölbreyttan ferðamáta með markmiðum um að hlutdeild (raf)hjólandi vegfarenda sé 8% yfir landið allt og 20% í stærri bæjum fyrir 2023.
  • Tryggð fjármögnun í Borgarlínu. 
  • Innviðir fyrir hjólreiðar fái 10% af öllu fé sem veitt er til nýframkvæmda í samgöngum.
  • Banka í meirihlutaeigu ríkisins þarf að skylda til að setja sér loftslagsvæna lánastefnu og hvetja þá til þess að hækka vexti á starfsemi sem losar mikið en lækka á móti vexti til þeirra sem losa minna.
  • Setja reglur um loftslagsvænar fjárfestingar lífeyrissjóða og annarra sjóða.

Aðgerðir samþykktar á aðalfundi Landverndar 30.apríl 2019

  • Kolefnisgjald – 10% af fjargjaldi hvers farþega með alþjóðaflugi og 3000 kr/farþega með skemmtiferðaskipi sem kemur til landsins. Skatturinn fari beint í verkefni um kolefnisbindingu eða þróun á loftlslagsvænum lausnum.  
  • Lífeyrissjóðir og aðrir stærri fjárfestingarsjóðir, skuldbindi sig til að allar fjárfestingar þeirra til næstu fimm ára standist markmið Parísarsáttmálans. Loftslagsvænar fjárfestingar (Paris proof fjárfestingar) verði skylda fyrir alla opinbera sjóði.
  • Kolefnisgjald á bensín og dísil verði aukinn um 200% til  2021 og féið eyrnamerkt bættum almenningssamgöngum og öðrum vistvænum samgöngukostum eins og borgarlínu.
  • Að sala á nýjum dísel og bensínbílum verði bönnuð frá 2023 og að bíleigendur verði hvattir til þess að breyta bílum sínum í metanbíla með nauðsynlegum hvötum.
  • Að fyrirtæki þurfi fyrir 2022 að meta losun gróðurhúsalofttegunda frá starfseminni með viðurkenndum hugbúnaði og að þau greiði kolefnisgjald samkvæmt því. Kolefnisgjaldið renni til loftslagsverkefna eða til hækkunar persónuafsláttar.
  • Að innlend matvælaframleiðsla stuðli að loftslagsvænni landnotkun og neyslu. Endurskipuleggja styrkjakerfi í landbúnaði þannig að bændur geti haft búsetu og atvinnu á býlum sínum en dregið verði úr framleiðslu dýraafurða um 40% til 2030 Framleiðsla á matvælum úr plöntum stórefld með framleiðslustyrkjum og dregið úr innflutningi.
  • Að vistvænt skipulag verði haft að leiðarljósi í þéttbýlum og sveitarfélög skylduð til þess að meta loftslagsáhrif af sinni skipulagsgerð.
  • Að gerðar verði mun strangari kröfur til stóriðju varðandi að draga úr sinni losun, t.d með því að nýta betri framleiðsluferli. Fyrirtæki í stóriðju verði skyldug til þess að kolefnisjafna sína losun þrátt fyrir að sú losun sé hluti af ETS kerfinu.
  • Að allar bílaleigur verði skuldbundnar til þess að kaupa eingöngu inn vistvæna bíla frá 2022.
  • Að notkun á hagvexti sem mælikvarða fyrir velsæld samfélagsins verði hætt og raunhæfari mælikvarðar teknir upp (eins og SPI).
  • Aðgerðir sem fram komu á sérstökum afmælisfundi Landverndar laugardaginn 26. október 2019.

Almennt

  • Hagkvæmni og sanngirni verði höfð að leiðarljósi við forgangsröðun á aðgerðum til að draga úr losun gróðurhúsaloftegundum (GHL). Jafnframt verði tekið mið af leiðbeiningum IPCC um fjárfestingaþörf sem hlutfall af vergri þjóðarframleiðslu.
  • Sighækkandi gjöld á losun GHL sem ná til allra geira samfélagsins: samgangna, stóriðju, urðunnar úrgangs, landbúnaðar og fiskveiða . Tekjum sem af þessu hljótast verði skilað aftur með jafnri almennri greiðslu til skattgreiðanda eða til fyrirtækja eftir þar til gerðum reglum.

Samgöngur

  • Tryggja fjármagn í Borgarlínu og almennt að fjármagn í almenningssamgöngur verði stór aukið.
  • GHL gjöld verði ekki felld niður þó veggjöld verði tekin upp.
  • Gjöldum á innflutt bíla verði breytt enn frekar á þann veg að bílar sem nota hreina orkugjafa verði hagkvæmasti kosturinn en bílar sem eyða miklu bensíni eða dísel verði óhagkvæmastir í innkaupum. [Miða aðgerðir við að samsetning bílaflotans leiði til þess að árlegur samdráttur í losun frá einkabílum frá 2020 til 2030 verði a.m.k. 4%]
  • Frekari uppbygging á hleðslustöðum haldi áfram, m.a. í samstarfi við bændur sem geti veitt slíka þjónustu.
  • Aðgerðir sem leiði til þess að bílaleigur bjóði eingöngu upp á hreinorkubíla.

Annað

Komið verði á fjárhagslegum hvötum fyrir fyrirtækja að kolefnisjafna starfsemi sína og kröfur um kolefnisbókhald fyrirtækja verði hertar.

Fræðsla

  • Fræðsla til almennings verði efld og stuðlað að valdeflingu almennings á þessu sviði. Gera tengingu lýðheilsu og umhverfismála skýrari.
  • Vitundarvakning meðal almennings um að núverandi hagkerfi gangi ekki upp vegna neikvæðra áhrifa á umhverfi og lýðheilsu
  • Styðja menntun kvenna í þróunarlöndum. Það dregur úr fólksfjölgun, eykur heilbrigði og bætir landnotkun.  

Binding kolefnis

Tryggja að kolefnisjöfnun leiði ekki til skipulagslausrar skógræktar. 

Scroll to Top